İsmail Hakkı Altuntaş

  Derviş Nasıl Kurtuldu Yalnız yürüdüğü o çetin yolda kalbini dinleyerek gözyaşı döken bir derviş... Kapıları yüzüne kapanmış tekkesinden, ulu bir duman gibi kendini sokağa, kimsesizliğe bırakmıştı. Soluksuz kaldığı bu yorgunluğun içinde, eriyen bir mumun sızıp tükenmemesi ne mümkündü? Şeyhi onu tekkeden kovmuştu. Kovarken de yüzüne karşı, "Epey zamandır emek verdiğimiz birisin; fakat hâlâ bir adım bile atamadın, bırak iki adım atmayı. Senin elinden henüz tek bir insan, hatta kendin bile kurtulamadı!" demişti. Derviş, aslında çok gayretli bir kapı kuluydu. Ancak ne ettiyse, bir Allah kuluna gözle görülür bir fayda sağlayamamıştı. Yerleri öpmekse öpmüştü; kenef temizlemekse her gün yüksünmeden yapmıştı. Mutfakta soğan soymaktan tutun da bulaşık yıkamaya kadar her işe el atmıştı. Ne çare ki, şeyhinin ifade ettiği gibi manevi olarak bir adım bile ileri gidememişti. Nefsine basmıştı basmasına ama neye yarardı ki? Tüm bu çabaların semeresi sadece kendine kalmış, ötekilere bir...

1. Toplumu Kolay Kontrol Etme ve Siyasi/İdari Çıkarlar (Yerel Boyut) Biat Kültürü ve Sorgulamasız İtaat: Bu yapılanmalar şeffaf olmayan son derece katı hiyerarşilere sahiptir. Liderler, takipçileri üzerinde mutlak ve denetimsiz bir otorite kurarak bireylerin kendi akıl, vicdan ve karar alma yetilerini devretmesini sağlar. İradeleri felç edilmiş kitleleri belirli bir doğrultuda sevk etmek son derece zahmetsiz bir kitle kontrol yöntemidir. Hazır Oy Deposu ve Siyasi Nüfuz: Siyasi aktörler ve yönetici kadrolar, bu kapalı grupları sorgusuz hareket eden birer oy bloğu ve toplumsal taban olarak görürler. Bu nedenle vakıf veya dernek kılıfları altında bu yapılara yasal dokunulmazlık ve kamu imkanları tanınır. Kayıt Dışı Mali Güç ve Kamu Rantı: Denetimden uzak yapıları sayesinde büyük miktarlarda kayıt dışı servet ve gayrimenkul birikimi sağlanır; bu kaynaklar da hem organizasyonun devasa bir ticari holdinge dönüşmesini he...

  1. Kapalı Yapıların Hiyerarşik ve Mali Yapılanma Modelleri Mutlak Otorite ve Hukuk Üstünlüğünün Reddi: Bu tür yapılarda lider kadroları, takipçileri üzerinde sorgulanamaz ve denetimsiz bir otorite kurmaktadır. Liderlerin dini ve örgütsel talimatları, devletin yasal düzenlemelerinin ve hukuk kurallarının üzerinde kabul edilmektedir. Holdingleşme ve Şeffaf Olmayan Servet Birikimi: Dini söylemlerde aşırı tevazu ve dünyevi varlıklardan uzak durma vaaz edilmesine karşın; bu yapılar kayıt dışı milyarlarca liralık nakit akışı, tonlarca altın, gayrimenkuller, ticari şirketler ve hatta adalar biriktirerek devasa holdinglere dönüşmektedir. Bu mali kaynaklar kayıt dışı yollarla yurt dışına aktarılabilmekte veya yabancı ülkelerde gayrimenkul ve localara dönüştürülmektedir. Kapalı Toplumsal Hücreleme ve Bireysel İradenin İpotek Edilmesi: Takipçilerin çocukları ve aileleri topluluğun ortak varlığı olarak görülür. Çocuklar dene...