İsmail Hakkı Altuntaş

"Tasavvufî düşünce tarihinde tarikat silsileleri / spiritual lineages (zincirler), hakikatin nesilden nesile aktarıldığı mânevî bir kordon olarak görülse de, bu silsilelerdeki kronolojik / chronological (zaman dizini ile ilgili) kopukluklar aslında 'Üveysî' / Uwaysi adı verilen özel bir mânevî terbiye metodunun / methodology tezahürüdür." Ebü’l-Hasan Harakânî (ö. 425/1033) ile Ebû Yezîd el-Bistâmî (ö. 261/874-875) arasındaki yaklaşık 160 yıllık zaman farkına rağmen kurulan "halef-selef" / successor-predecessor ilişkisi, cismanî / physical bir birliktelikten ziyade rûhânî / spiritual bir intisaba / affiliation dayanmaktadır. Kaynaklarda bu durum, bir velînin vefatından sonra rûhâniyeti ile bir başka talibi irşad etmesi / guiding (doğru yolu göstermesi) olarak en ince detaylarıyla şerh edilmiştir. Rûhânî Terbiye: Harakânî ve Bistâmî Sırrı Silsilelerde görülen zaman boşlukları, tasavvufî literatürde / literature (edebiyat/kaynaklar) "inkıtâ" / i...

Mi’râc Mi’râcın nasıl gerçekleştiğine ilişkin üç farklı görüşü zikretmiştir. Birincisine göre ruhla ve uykuda rüya esnasında meydana gelmiştir. İkinci görüşe göre Beyt-i Makdis’e yakaza halinde cesediyle gitiği, gökyüzüne ise ruhuyla yükseldiği şeklindedir. Selefin ve cumhurun görüşü olan üçüncü görüşün kabülü ise cisim ve ruhla Mi’râcın gerçekleştiğidir. İslam tarihinde bu görüşlere kaynaklık edenlerin adları da burada verilmiştir. Bunlarla ilgili ayetler, hadisler, rivayetler ve tartışmalar zikredilmiştir. Nureddinzde’nin burada özellikle dikkat çektiği nokta Hz. Aişe’ye isnat edilen “Cesedi kaybolmadı.” sözünün doğru olamayacağıdır. Çünkü Mi’râc esnasında Hz. Peygamber Hz. Aişe ile evli değildir ve Hz. Aişe olayları hatırlayacak yaşta değildir. Yine Allâme-i Rûmî dediği İbn Kemâl’den bir görüş aktarmıştır: “Kim peygamber cismiyle urûc etmiştir derse doğrudur; çünkü onun cismi latiftir. Kim de ruhuyla Mi’râca yükselmiş derse bu da doğrudur; çünkü peygamberimiz “ruh” olarak da isi...