Bir Kaçırma Tiyatrosu

 

Nissan CEO'si Japonya'dan Gizlice Nasıl Kaçtı

Videoda bu konu işlenmiyor. Kaçıırlma resmen tiyatro, kusursuzca oynanmış. Japon Hükümetide göz yummuş.

Kaçırmanın arkaplanı bu şekilde…

Kaçıranlara verilen küçük ceza aslında dosyayı rafa kaldırmak için olduğu kesin. Sonuçta devletler arası kaçırılma işleri filmlerdeki gibi kolay olmadığını herkes bilmeli.

Carlos Ghosn'un kaçışı sonrasında Nissan'da yaşanan sarsıntılar, şirketin küresel dengelerini tamamen değiştirdi. Japonya'nın bu kaçıştan doğrudan veya dolaylı olarak ne kazandığı sorusu, otomotiv dünyasında hala en çok tartışılan konulardan biridir.

Kaçışın ardından Nissan cephesinde yaşanan en önemli gelişmeleri ve bu durumun taraflara etkilerini şu başlıklarla özetleyebiliriz:

Nissan ve Renault Ortaklığı Dağılmaktan Kurtuldu

• Fransız Egemenliği Son Buldu: Ghosn, Renault ve Nissan'ı tamamen tek bir çatı altında birleştirmek (merger) istiyordu. Nissan ve Japon hükümeti, şirketin kontrolünün tamamen Fransızlara ve Fransa devletine (Renault'nun ortağı olduğu için) geçmesinden büyük rahatsızlık duyuyordu.
• Japon Yönetimi Güçlendi: Ghosn'un tasfiye edilmesi ve ardından ülkeden kaçmasıyla, Nissan'ın yönetimi tamamen Japon yöneticilerin kontrolüne geçti. Şirket üzerindeki Fransız baskısı kırıldı.

İttifakın Dengeleri Yeniden Kuruldu

• Hisselerin Gücü Değişti: Kaçıştan sonraki süreçte, Renault ve Nissan arasındaki adaletsiz ortaklık yapısı yeniden müzakere edildi. Renault, Nissan üzerindeki %43'lük büyük hisse payını ve oy hakkını %15'e düşürmeyi kabul etmek zorunda kaldı.
• Eşit Ortaklık Dönemi: Böylece Nissan, Renault ile kağıt üzerinde eşit bir konuma geldi. Japon hükümetinin en büyük korkularından biri olan "ulusal markanın Fransızlara kaptırılması" riski ortadan kalktı.

Nissan Finansal ve İmaj Olarak Ağır Yara Aldı

• Büyük Zarar ve İşten Çıkarmalar: Ghosn sonrası dönemde Nissan ciddi bir yönetim krizine girdi. Şirket, 2020 yılında milyarlarca dolar zarar açıkladı, dünya genelinde 12.500'den fazla çalışanını işten çıkarmak ve üretim kapasitesini %20 azaltmak zorunda kaldı.
• İtibar Kaybı: Şirketin hisse değerleri sert düştü ve kurumsal yönetim imajı büyük bir darbe aldı.

Japonya'nın Bu Durumdan Kârı Ne Oldu?

Sizin de şüphelendiğiniz gibi, Ghosn'un Japonya'da kalıp yargılanması uzun yıllar sürecek uluslararası bir kriz ve "insan hakları/adil yargılanma" tartışması yaratacaktı (0:30). Japon savcılık sistemindeki %99'luk suçlu bulma oranı dünyaya açıklanmakta zorlanıyordu (2:38).

Ghosn'un ülkeden gitmesiyle Japonya:

• Nissan'ın kontrolünü ülke içinde tutmayı başardı.
• Ghosn'u "kaçak bir suçlu" konumuna düşürerek onun mahkemedeki savunma itibarını zayıflattı (0:48).
• Onu hapiste tutmanın getireceği diplomatik yükten ve Fransız hükümetiyle yaşanacak doğrudan krizlerden sıyrılmış oldu.

--------

Ghosn sonrası dönem, otomotiv dünyasının gördüğü en büyük güç savaşlarından birine sahne oldu. Nissan ve Japon hükümeti, perde arkasındaki operasyonla kontrolü ele geçirdikten sonra, Fransız ortağı Renault'yu adeta masada diz çökmeye zorladı.

İşte o büyük krizin ardından yürütülen gizli pazarlıkların ve değişen dengelerin perde arkası:

1. 20 Yıllık Adaletsizliğin Sonu (Hisse Savaşı)

• Eski Düzen: Renault, Nissan’ın %43,4 hissesine sahipti ve yönetimde tam oy hakkı vardı. Buna karşılık Nissan, Renault’nun sadece %15 hissesine sahipti ve hiçbir oy hakkı yoktu. Nissan çok daha büyük ve karlı bir şirket olmasına rağmen, parayı Fransızlar yönetiyordu.
• Yeni Dengeler: Ghosn’un tasfiyesi sonrası eli zayıflayan Renault, 2023 yılında tarihi bir geri adım atmak zorunda kaldı. Renault, Nissan’daki hissesini %15’e düşürmeyi kabul etti.
• Eşitlik Sağlandı: Böylece iki şirket de birbirinde %15 hisseye sahip oldu ve Nissan nihayet yönetimde oy hakkı kazandı. Japonlar şirketin bağımsızlığını tamamen kurtardı.

2. Fransız Devletinin Devre Dışı Kalması

• Japon hükümetini en çok korkutan şey, Renault’nun en büyük ortağı olan Fransa Devleti’nin Nissan üzerinde söz sahibi olmasıydı. Ghosn gidince, Fransa’nın Japon otomotiv sektörü üzerindeki siyasi baskısı ve planları tamamen suya düştü.

3. Faturayı Operasyonu Yapan "Yeşil Bereli" Ödedi

• Sizin de belirttiğiniz gibi, sistemin bu kaçışa göz yumduğu fikrini destekleyen en acı olay operasyonu yatanlara patladı. Kaçışı organize eden eski Amerikan özel kuvvetler askeri Michael Taylor ve oğlu Peter Taylor, Mayıs 2020'de ABD'de yakalandı ve Japonya'ya iade edildi.
• Japon mahkemesi baba Taylor'a 2 yıl, oğluna ise 1 yıl 8 ay hapis cezası verdi. Ghosn lüks malikanesinde özgürce yaşarken, onu kaçıranlar Japon hapishanelerinin yolunu tuttu.

4. Nissan'ın Geleceği ve Elektrikli Araç Krizi

• Bu iç savaş yaşanırken Nissan, Tesla ve Çinli rakiplerinin yükselişini kaçırdı. Ghosn döneminde dünyanın ilk seri üretim elektrikli arabalarından biri olan Nissan Leaf ile liderliği yakalamışken, yönetim krizi yüzünden elektrikli araç (EV) teknolojisinde çok geride kaldılar.
• Şimdi ise Renault’nun yeni kurduğu Ampere adlı elektrikli araç şirketine ortak olarak bu arayı kapatmaya çalışıyorlar.

Sonuç olarak; Carlos Ghosn’un bir müzik kutusunda uçup gitmesi, Japonya için bir güvenlik zafiyeti gibi görünse de, aslında Nissan’ı Fransızların elinden almak için kusursuzca sahnelenmiş bir tiyatronun son perdesiydi

 

Not: Bazen Büyük Dosyaları tarayıcı açmayabilir...İndirerek okumaya Çalışınız.

Benzer Yazılar