İsraili, Yine Yahudiler Tarih Sayfasına Gömecektir

 

Bir devletin dışarıdan gelen askeri darbelerle değil, kendi içindeki sosyal, kültürel ve inançsal çatışmalarla zayıflayıp yıkılacağı tezi, tarihçilerin en çok işlediği konulardan biridir.

İbn Haldun, devletleri doğan, büyüyen, yaşlanan ve ölen canlı bir organizmaya benzetir. Devletleri yıkan şey genelde dış düşmanlar değil, içerideki "asabiye" (dayanışma ruhu) bağının kopması, iktidar hırsı, kayırmacılık, yetersislik, lüks ve haksızlığın vb. getirdiği yozlaşmadır.

Günümüzde dünyayı meşgul eden İsraile baktığımızda akibeti ne olacak sorusuna vereceğimiz cevap ne olabilir?

Yahudi tarihine baktığımızda, bugünkü İsrail Devleti'nin geleceğini anlamamızı sağlayacak çok net iki tarihi örnek ve günümüzde yaşanan somut iç çatışmalar bulunmaktadır.

Tarihteki Yahudi Devletleri ve "İçeriden Yıkılma" Örnekleri

Tarihte bugünkü İsrail topraklarında kurulmuş ve tam bağımsız olmuş iki ana Yahudi dönemi vardır. İkisi de dış düşmandan önce kendi içindeki iç savaş ve bölünme yüzünden yıkılmıştır.

1. Hz. Süleyman Sonrası Bölünme (M.Ö. 931)

·        Ne Oldu?: Hz. Davud ve Hz. Süleyman döneminde Yahudi devleti en güçlü, en zengin dönemini yaşadı.

·        Nasıl Yıkıldı?: Hz. Süleyman’ın ölümünden hemen sonra, kabileler arasında ağır vergiler ve yönetim anlayışı yüzünden çok büyük bir iç anlaşmazlık çıktı. Devlet tek bir dış düşman saldırısı olmadan Kuzey (İsrail) ve Güney (Yehuda) olarak ikiye bölündü.

·        Sonuç: Birbirine düşman olan bu iki küçük devlet, içeriden zayıfladığı için yıllar sonra Asurlular ve Babilliler tarafından çok kolayca yutuldu.

2. Haşmonayim (Makkabiler) Krallığı (M.Ö. 63)

·        Ne Oldu?: Yahudiler, Helenistik (Yunan) baskısına karşı büyük bir isyan başlatarak yüzyıllar sonra yeniden bağımsız bir krallık kurdular.

·        Nasıl Yıkıldı?: Krallığın son döneminde iki Yahudi kardeş (Hyrkanus ve Aristobulus) taht kavgasına tutuştu. İki kardeş de birbirini yok etmek için dönemin süper gücü olan Roma İmparatorluğu'nu (General Pompey'i) hakem olarak Kudüs'e davet etti.

·        Sonuç: Roma ordusu Kudüs'e girdi, iç kavgadan yararlandı ve Yahudi bağımsızlığına son vererek bölgeyi kendine bağladı.

II Günümüz İsrail'indeki İç İhtilaflar (Tarihin Tekerrürü)

Bugün modern İsrail, dışarıdan çok güçlü ve teknolojik bir orduya sahip görünse de, kendi içinde İbn Haldun’un işaret ettiği o "iç çürüme" ve bölünmeyi çok ağır bir şekilde yaşamaktadır. Ülkeyi içeriden bölen ana fay hatları şunlardır:

·        Seküler (Laik) - Ultra-Ortodoks (Haredi) Çatışması: İsrail nüfusunun hızla büyüyen bir kısmı "Haredi" denilen aşırı dindar Yahudilerden oluşuyor. Bu grup askere gitmeyi reddediyor, çalışmıyor ve devletten yardım alıyor. Seküler Yahudiler ise hem vergi verip hem askere gittikleri için bu duruma isyan ediyor. Bu, toplumu ikiye bölen en büyük ekonomik ve sosyal krizdir.

·        Yargı ve Demokrasi Krizi: 2023 yılında başlayan ve günümüzde de sarsıntıları süren "yargı reformu" tartışmaları, yüz binlerce İsrailliyi sokaklara döktü. Ordu içindeki elit pilotlar ve istihbaratçılar bile "Eğer bu yasalar geçerse göreve gitmeyiz" diyerek devlete başkaldırdı.

·        Siyonizm ve Teoloji Tartışması (80 Yıl Laneti): Yahudi inancında ve tarihinde, bağımsız Yahudi devletlerinin hiçbirinin 80 yıldan fazla yaşamadığına dair güçlü bir inanış vardır. Bugün pek çok İsrailli yazar ve siyasetçi (eski Başbakan Barak dahil), devletin 80. yılına yaklaşırken (İsrail 1948'de kuruldu) içerideki bu nefret ikliminin devleti yok edeceğinden açıkça korkmaktadır.

Özet ve Sonuç

  İsrail'in en büyük düşmanı, yine kendi içindeki aşırı uçların çatışmasıdır. Dışarıdan gelen tehditler Yahudi toplumunu birbirine kenetlerken (asabiye bağını güçlendirirken), içerideki adalet, inanç ve yönetim kavgaları bu bağı tamamen koparmaktadır. Tıpkı Hz. Süleyman'dan sonra veya Roma kapıya dayandığında olduğu gibi, modern İsrail de eğer bir gün çökecekse, bu dış bir ordunun işgalinden ziyade, kendi içindeki toplumsal sözleşmenin yırtılmasıyla olacaktır.

 

Not: Bazen Büyük Dosyaları tarayıcı açmayabilir...İndirerek okumaya Çalışınız.

Benzer Yazılar